Een Taak Risico Analyse (TRA) brengt de risico's van één specifieke taak of activiteit in kaart, voordat de werkzaamheden beginnen. Per stap wordt bekeken wat er mis kan gaan, hoe groot het risico is en welke maatregelen nodig zijn om veilig te kunnen werken.
Een TRA wordt vooral gebruikt bij risicovolle of niet routinematige werkzaamheden waarvoor geen standaardprocedure beschikbaar is. Denk aan lassen buiten een ingerichte werkplaats, werken met gevaarlijke stoffen of onderhoud aan een draaiende installatie.
In dit artikel leest u wat een TRA precies inhoudt, wanneer u er één nodig heeft, hoe u een TRA opstelt en wanneer daaruit blijkt dat de inzet van een brandwacht nodig is.
TRA staat voor Taak Risico Analyse. De naam zegt eigenlijk precies wat het is: vooraf bekijken welke risico's bij een bepaalde taak kunnen ontstaan en bepalen wat nodig is om die taak veilig uit te voeren.
In de praktijk komt u ook termen tegen als taakrisicoanalyse en TRA formulier. Daarmee wordt hetzelfde bedoeld: een vastgelegde analyse van de gevaren, risico's en maatregelen rondom één specifieke activiteit.
De Arbowet noemt een TRA niet als losse wettelijke verplichting. Wat de wet wel verplicht, is dat werkgevers de risico's van het werk goed in kaart brengen via een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E).
Bij werkzaamheden met afwijkende of bijzondere risico's kan een aanvullende analyse nodig zijn. Een TRA wordt daarom in de praktijk onder andere gebruikt:
bij risicovolle werkzaamheden waarvoor geen bestaande werkinstructie of procedure beschikbaar is
bij niet routinematige taken waarbij onverwachte gevaren kunnen ontstaan
bij werkzaamheden waarvoor een werkvergunning nodig is, zoals heetwerk, open vuur of werkzaamheden in een besloten ruimte
binnen VCA gecertificeerde bedrijven en bij aannemers waarvoor het uitvoeren van een TRA onderdeel is van de veiligheidsprocedure
Ook opdrachtgevers kunnen voor aanvang van de werkzaamheden eisen dat er een TRA wordt opgesteld.
Een TRA en een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) hebben hetzelfde doel: risico's herkennen en medewerkers veilig laten werken. Het belangrijkste verschil zit in de schaal waarop dat gebeurt.
De RI&E kijkt naar de risico's binnen de hele organisatie. Iedere werkgever is volgens artikel 5 van de Arbowet verplicht om een RI&E op te stellen. Daarin worden de risico's beschreven die horen bij de werkzaamheden binnen het bedrijf.
Een TRA zoomt verder in op één specifieke taak.
Gaat u bijvoorbeeld lassen op een locatie waar normaal geen heetwerk plaatsvindt? Of wordt onderhoud uitgevoerd onder afwijkende omstandigheden? Dan geeft de algemene RI&E niet altijd voldoende houvast. Met een TRA worden de risico's van juist die situatie vooraf bekeken en vastgelegd.
RI&E | TRA | |
Reikwijdte | Hele organisatie | Eén specifieke taak |
Wettelijke basis | Arbowet artikel 5 | Aanvulling op de RI&E, verplicht onderdeel binnen VCA certificering |
Wanneer | Periodiek herzien | Vóór uitvoering van een risicovolle taak |
Wie stelt op | Arbodeskundige of kerndeskundige | Leidinggevende, VGM coördinator en betrokken medewerkers |
Een TRA wordt opgesteld voordat het werk begint. Doe dit bij voorkeur samen met de medewerkers die de werkzaamheden daadwerkelijk gaan uitvoeren. Zij kennen de situatie op de werkvloer en zien vaak risico's die op papier minder snel opvallen.
Leg vast wat er wordt gedaan, wie de werkzaamheden uitvoert en onder welke omstandigheden dat gebeurt. Kijk daarbij ook naar factoren zoals weersomstandigheden, tijdsdruk en andere werkzaamheden die tegelijkertijd op dezelfde locatie plaatsvinden.
Beschrijf stap voor stap wat er tijdens de taak gebeurt. Zo wordt het makkelijker om per onderdeel te bepalen waar risico's kunnen ontstaan.
Bekijk wat er bij iedere stap mis kan gaan. Denk bijvoorbeeld aan valgevaar, brand, explosie, blootstelling aan gevaarlijke stoffen, beknelling of elektrische gevaren.
Bepaal hoe groot de kans is dat een risico optreedt en wat de mogelijke gevolgen zijn. Veel organisaties gebruiken hiervoor een risicomatrix of bijvoorbeeld de Fine & Kinney methode.
Probeer een risico eerst helemaal weg te nemen. Kan dat niet, kijk dan naar een veiliger alternatief of naar technische en organisatorische maatregelen. De inzet van een brandwacht kan bijvoorbeeld één van die maatregelen zijn.
Neem de risico's en maatregelen op in het TRA formulier en bespreek deze vóór aanvang met iedereen die bij de werkzaamheden betrokken is. Een TRA heeft weinig waarde als de mensen op de werkvloer niet weten welke afspraken erin staan.
Bekijk na afloop of het werk is verlopen zoals verwacht. Zijn er risico's ontstaan die vooraf niet waren voorzien? Neem die dan mee bij toekomstige werkzaamheden en pas de TRA waar nodig aan.
Blijkt uit de TRA dat tijdens de werkzaamheden brandgevaar ontstaat en kan dat risico niet volledig worden weggenomen? Dan kan de inzet van een brandwacht één van de benodigde maatregelen zijn.
Welke vorm van toezicht nodig is, hangt af van het soort werkzaamheden en de risico's op locatie. Drie situaties waarin een TRA regelmatig leidt tot extra toezicht zijn heetwerk, werkzaamheden met open vuur en werkzaamheden in besloten ruimtes.
Bij lassen, slijpen, snijbranden en solderen kunnen vonken en hitte brand veroorzaken. Vooral buiten een speciaal ingerichte werkplaats kunnen de risico's groter zijn.
Vonken kunnen bijvoorbeeld terechtkomen achter kabelgoten, in isolatiemateriaal of in holle ruimtes. Daar kan een smeulbrand ontstaan die pas later wordt opgemerkt.
Bij dit soort werkzaamheden wordt de heetwerkvergunning vaak gecombineerd met een TRA. Daaruit kan blijken dat een heetwerkwacht nodig is om vóór, tijdens en na de werkzaamheden toezicht te houden.
Wordt tijdens de werkzaamheden gebruikgemaakt van branders, bitumenbranders of ander open vuur? Dan moet goed worden gekeken naar brandbare materialen in de omgeving en naar het risico dat na afloop brand ontstaat.
Wanneer het risico niet voldoende kan worden weggenomen, kan de TRA toezicht voorschrijven. Meer hierover leest u op onze pagina over open vuur.
Ook bij werkzaamheden in tanks, silo's, putten en andere besloten ruimtes is een goede risicoanalyse belangrijk.
Daar kunnen risico's ontstaan op verstikking, vergiftiging, brand of explosie. Wanneer iemand via bijvoorbeeld een mangat naar binnen gaat, kan uit de TRA blijken dat permanent toezicht van buitenaf nodig is.
Een mangatwacht houdt toezicht op de werkzaamheden en kan direct handelen wanneer er iets misgaat.
Wanneer uit de TRA blijkt dat een brandwacht nodig is, begint het toezicht al voordat de werkzaamheden starten.
Een Rijksgediplomeerde brandwacht controleert vooraf of de afgesproken veiligheidsmaatregelen daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Staan de juiste blusmiddelen klaar? Zijn brandbare materialen verwijderd of goed afgedekt? Zijn openingen en doorvoeringen beschermd? En is bij een besloten ruimte bijvoorbeeld een actuele gasmeting uitgevoerd?
Tijdens de werkzaamheden houdt de brandwacht continu toezicht. Hij controleert of veilig wordt gewerkt, houdt brandgevaarlijke situaties in de gaten en grijpt direct in wanneer de situatie onveilig wordt of afspraken uit de TRA niet worden nageleefd.
Ook na heetwerk kan toezicht nodig zijn. Vonken kunnen terechtkomen in isolatiemateriaal, constructiedelen of holle ruimtes en daar ongemerkt blijven smeulen. Daarom wordt na afloop gecontroleerd of de werkplek veilig kan worden achtergelaten.
Het opstellen van de TRA zelf blijft de verantwoordelijkheid van bijvoorbeeld de VGM coördinator, arbodeskundige of het betrokken projectteam.
Blijkt uit uw TRA dat een brandwacht, heetwerkwacht of mangatwacht nodig is? De Groot Brandwachten levert Rijksgediplomeerde professionals die toezien op de veiligheidsmaatregelen op de werkvloer. We zijn 24/7 bereikbaar en kunnen bij spoed binnen twee uur op locatie zijn.
Twijfelt u welke vorm van toezicht nodig is voor uw werkzaamheden? We kijken graag met u mee.
Neem contact op via 078 645 2257 of via het contactformulier.
